گچ کاری روی هبلکس؛ ۵ ترفند طلایی برای جلوگیری از ترک (راهنمای ۱۴۰۴)
راهنمای جامع و فوقتخصصی گچکاری روی بلوک هبلکس (AAC)؛ از صفر تا صد اجرا و پیشگیری از خسارت
مقدمه تخصصی: چرا هبلکس به «گچبر» معروف است؟
امروزه استفاده از بلوکهای هبلکس (AAC) به دلیل وزن سبک و عایق بودن، به انتخاب اول سازندگان تبدیل شده است. اما بزرگترین کابوس مهندسان ناظر، گچ کاری روی هبلکس است. اگر به روش سنتی عمل کنید، به احتمال ۹۰٪ دیوار شما پس از چند ماه با ترکهای ریز و درشت مواجه میشود یا در بدترین حالت، لایه گچ به صورت پوسته از دیوار جدا میشود.
در محافل مهندسی، بلوک هبلکس را به دلیل خاصیت اسمزی (مکنندگی) بالا، بلوکی میدانند که گچ را میبرد یا میسوزاند. وقتی از قیمت کیسه گچ صحبت میکنیم، باید بدانیم که هزینهی خرید گچ تنها ۱۰ درصد از هزینهی کل است؛ ۹۰ درصد مابقی مربوط به دوام و ماندگاری آن روی دیوار است. در این مقاله، ما نه تنها به شما میگوییم چه گچی بخرید، بلکه فرمولهای اختلاط ملات را برای اقلیمهای مختلف ایران (مرطوب شمال تا خشک مرکز) بررسی میکنیم.
بخش دوم: کالبدشکافی ساختار هبلکس و تداخل آن با کریستالهای گچ
برای اینکه بدانیم چرا گچ کاری روی هبلکس چالشبرانگیز است، باید به زبان شیمی صحبت کنیم. گچ برای سخت شدن نیاز به تشکیل کریستالهای دیهیدرات دارد.
پدیده سوختن گچ: هبلکس به دلیل ساختار متخلخل (سلولهای هوایی محبوس)، آب ملات را قبل از اینکه گچ فرصت کریستالیزه شدن داشته باشد، میکشد. نتیجه؟ گچی که با دست زدن پودر میشود.
ضریب انبساط حرارتی متفاوت: هبلکس عایق حرارت است، اما لایه گچ روی آن نیست. این تفاوت در انتقال حرارت باعث تنش در فصل مشترک این دو ماده میشود
چرا گچ کاری روی هبلکس متفاوت است؟ (تحلیل فنی)
بلوک هبلکس دارای تخلخل بسیار زیادی است. این تخلخل دو رفتار متضاد ایجاد میکند:
جذب سریع آب: اگر گچ معمولی را مستقیم روی هبلکس خشک بزنید، هبلکس آب ملات را میکشد، کریستالهای گچ تشکیل نمیشوند و گچ “سوخته” و پوک میشود.
سطح بسیار صاف: هبلکس برخلاف آجر، سطح بسیار صافی دارد که درگیری مکانیکی (Mechanical Bond) ضعیفی با گچ ایجاد میکند.
بخش سوم: راهنمای انتخاب متریال؛
بهترین نوع گچ برای هبلکس چیست؟ (مقایسه تخصصی)
در بازار، سوال اصلی این است: از گچ معمولی استفاده کنیم یا گچهای پلیمری؟
۱. گچ معمولی (سفیدکاری رازی)
اگر قصد دارید از گچ معمولی استفاده کنید، باید حتماً لایه زیرین (گچ خاک) را با دقت اجرا کنید. اما توجه داشته باشید که گچ معمولی ریسک ترکخوردگی روی هبلکس را بالا میبرد. برای استعلام قیمت کیسه گچ معمولی جهت پروژههای اقتصادی با ما تماس بگیرید.
۲. گچ سیوا (Siva Gypsum) – انتخاب اول مهندسان
گچ سیوا به دلیل داشتن افزودنیهای پلیمری و دانه بندی پرلیتی، بهترین گزینه برای زیرکار هبلکس است.
مزیت: زمان گیرش بالا (فرصت کافی برای چسبندگی)، وزن سبک و مقاومت در برابر رطوبت.
۳. گچ گیپتون (Betogips)
همانطور که در مقاله انواع گچ و تفاوت آنها توضیح دادیم، گچ گیپتون مخصوص سطوح صیقلی است. اگر دیوار هبلکس شما بسیار صاف است، یک لایه نازک گیپتون چسبندگی را تضمین میکند.
کدام محصول گچ رازی برای شما ساخته شده؟
۱. گچ سیوا پلیمری؛ فراتر از یک گچ معمولی
گچ سیوا رازی حاوی پرلیت و پلیمرهای دیرگیرکننده است.
تفاوت عملکردی: این گچ به جای ۱۰ دقیقه، حدود ۶۰ تا ۹۰ دقیقه زمان کارکرد (Working Time) به استادکار میدهد. این یعنی ملات فرصت دارد به داخل تخلخلهای هبلکس نفوذ کند بدون اینکه آبش را از دست بدهد.
صرفهجویی در لید: با استفاده از سیوا، ضایعات گچکار شما به زیر ۲ درصد میرسد.
۲. گچ ساتن؛ پرداخت نهایی آینهای
اگر به دنبال سطحی هستید که در برابر ضربه مقاوم باشد، پس از لایه سیوا، حتماً از گچ ساتن استفاده کنید. این گچ چگالی بالاتری دارد و پس از خشک شدن، سختی شبیه به سنگ پیدا میکند.
مراحل گامبهگام زیرسازی دیوار هبلکس قبل از گچ کاری
برای اینکه لینکسازی داخلی را در نظر بگیریم، یادتان باشد که زیرسازی هبلکس حتی از گچ کاری ساده دیوار هم حساستر است.
۱. مرطوبسازی (Zanjab)
هرگز روی هبلکس خشک گچ نزنید. باید دیوار را با آبپاش مرطوب کنید تا نرخ جذب آب بلوک کنترل شود.
۲. استفاده از توری فایبرگلاس (Fiberglass Mesh)
در محل اتصال هبلکس به ستونهای بتنی یا فلزی و همچنین روی مسیر لولههای تاسیسات، حتماً از توری فایبرگلاس استفاده کنید. این توری تنشهای حرارتی را خنثی کرده و مانع ترک میشود.
۳. پرایمر یا پلاستر زیرکار
پیشنهاد حرفهای ما استفاده از یک لایه پرایمر پایه اکریلیک یا یک لایه نازک چسب هبلکس به عنوان “پلی” بین بلوک و گچ است.
بخش چهارم: پروتکل اجرایی ۷ مرحلهای (استاندارد نظام مهندسی)
برای اینکه محتوای ما از رقیب (irgyps) برتر باشد، این مراحل را با جزئیات اجرایی مینویسیم:
مرحله ۱: پاکسازی و زدودن گرد و غبار (مهمترین مرحله)
بلوکهای هبلکس در هنگام برش در کارخانه، لایهای از پودر نرم روی خود دارند. اگر این پودر پاک نشود، مثل یک لایه جداکننده عمل کرده و باعث ریزش کل گچ میشود.
توصیه فنی: دیوار را با برس سیمی یا فشار باد تمیز کنید.
مرحله ۲: زنجاب کردن یا اشباع سطحی
برخلاف آجر که فقط خیس میشود، هبلکس باید “سیراب” شود.
فرمول طلایی: ۲۴ ساعت قبل از گچکاری دیوار را مرطوب کنید و ۱ ساعت قبل از شروع نیز دوباره مهپاشی کنید.
مرحله ۳: کرومبندی و شمشهگیری
به دلیل صاف بودن دیوار هبلکس، ضخامت گچ نباید از ۷ میلیمتر کمتر باشد. کرومبندی دقیق باعث میشود مصرف گچ شما بهینه شود. در این مرحله میتوانید از گچ کاری ساده دیوار برای یادگیری تکنیکهای شمشهگیری الهام بگیرید.
مرحله ۴: نصب توری فایبرگلاس (Anti-Crack Strategy)
توری باید با چشمههای ۵ در ۵ میلیمتر انتخاب شود.
نکته استادکاری: توری را روی بلوک خشک میخ نکنید! ابتدا یک لایه نازک ملات بکشید، توری را داخل آن غرق کنید و سپس لایه اصلی را اجرا کنید.
مرحله ۵: اجرای لایه آستر (Undercoat)
در این مرحله از گچ سیوا استفاده میشود. این لایه باید حداقل ۴۸ ساعت بماند تا کاملاً خشک شود.
مرحله ۶: لایه پرداخت (Topcoat)
برای این مرحله، خرید گچ سفید کاری میکرونیزه توصیه میشود. ضخامت این لایه نباید بیش از ۲ میلیمتر باشد.
مرحله ۷: پرداخت با ماله (کشتهکشی اصولی)
زمان طلایی ماله کشیدن زمانی است که گچ حالت خمیری سفت پیدا کرده باشد. ماله کشیدن زودهنگام باعث موجدار شدن و ماله کشیدن دیرهنگام باعث سیاه شدن گچ میشود.
بخش پنجم: تحلیل اقتصادی؛ هزینه گچکاری هبلکس در مقابل سفال
بسیاری از سازندگان نگران قیمت بالاتر گچهای پلیمری هستند. بیایید یک حسابوکتاب مهندسی انجام دهیم:
| فاکتور مقایسه | دیوار سفالی (گچ سنتی) | دیوار هبلکس (گچ پلیمری) |
| ضخامت میانگین گچ | ۳ تا ۴ سانتیمتر | ۱ تا ۱.۵ سانتیمتر |
| سرعت اجرا (متر مربع در روز) | ۱۵ متر | ۴۰ متر |
| وزن بار مرده بر ساختمان | ۴۰ کیلوگرم بر متر | ۱۵ کیلوگرم بر متر |
| نیاز به رابیتس در اتصالات | بله (پر هزینه) | خیر (با توری ارزان) |
| قیمت کیسه گچ | ارزانتر | گرانتر |
| هزینه تمام شده نهایی | بالاتر (به دلیل دستمزد و حجم) | به صرفهتر (به دلیل سرعت و ضخامت کم) |
بخش ششم: عیبیابی (Troubleshooting) – چرا کار خراب شد؟
اشتباهات مرگبار در گچ کاری روی هبلکس
به عنوان تولیدکننده گچ با ۲۰ سال سابقه، شاهد این اشتباهات بودهایم:
استفاده از گچ مرده: به دلیل عجله در کار، ملاتی که شروع به سفت شدن کرده را دوباره با آب مخلوط میکنند. این کار روی هبلکس یعنی ریزش قطعی گچ در آینده.
عدم استفاده از نوار درزگیر در گوشهها: گوشههای دیوار هبلکس محل تمرکز تنش است.
ضخامت بیش از حد در یک مرحله: هرگز بیش از ۲ سانتیمتر گچ را در یک مرحله روی هبلکس اجرا نکنید.
در این بخش به مشکلاتی میپردازیم که گچکاران در تماس با واحد فروش ما (۰۹۹۲۰۷۲۲۱۷۸) مطرح میکنند:
چرا گچ ورقهای جدا میشود؟
علت: عدم رعایت مرحله پاکسازی گرد و غبار یا خشک بودن بیش از حد بلوک در زمان اجرا.چرا ترکهای افقی در محل بندهای بلوک ایجاد شده؟
علت: عدم استفاده از چسب هبلکس استاندارد در زمان دیوارچینی یا عدم استفاده از توری درزگیر.
چرا دیوار زرد شده است؟
علت: واکنش شیمیایی افزودنیهای بلوک هبلکس با گچهای غیراستاندارد. گچ رازی با فرمولاسیون خنثی، این مشکل را حل کرده است.
بخش هفتم: راهنمای خرید و لجستیک برای انبوهسازان
وقتی پروژهای با ۱۰۰۰ واحد دارید، تامین گچ هبلکس حساسیت بالایی دارد.
ارسال مستقیم: ما در گچ رازی، بار را مستقیماً از سمنان به کارگاه شما ارسال میکنیم. این کار باعث حذف هزینههای انبارداری و تخلیه/بارگیری مجدد میشود.
تست کارگاهی: برای پروژههای بالای ۵۰۰۰ متر، تیم فنی ما آمادگی دارد جهت آموزش استادکاران شما و اجرای نمونه (Sample) در محل پروژه حاضر شود.
بخش هشتم: تکنولوژیهای آینده؛ گچ پاششی روی هبلکس
آینده متعلق به دستگاههای گچپاش است. اجرای گچ پاششی روی هبلکس میتواند سرعت نازککاری ساختمان را به طرز شگفتآوری بالا ببرد. در این روش، ملات با فشار ۶ بار به سطح برخورد میکند که باعث میشود تمام حفرههای ریز هبلکس پر شده و چسبندگی به حداکثر برسد.
جمعبندی نهایی و دعوت به همکاری
گچکاری روی هبلکس اگر با اصول مهندسی و متریال درست (مثل محصولات گچ رازی) انجام شود، نه تنها سخت نیست، بلکه لذتبخش و بسیار باکیفیت خواهد بود. فراموش نکنید که سقف ساختمان نیز به اندازه دیوارها اهمیت دارد؛ لذا مطالعه مقاله گچکاری سقف ساده و شیک را به شما پیشنهاد میکنیم تا هماهنگی کاملی بین دیوار و سقف ایجاد کنید.
برای دریافت لیست قیمت بروز انواع گچ مخصوص هبلکس و دریافت مشاوره رایگان محاسبه متراژ، همین حالا با ما تماس بگیرید:
📞 تلفن مستقیم واحد فروش: ۰۹۹۲۰۷۲۲۱۷۸
(پاسخگوی سوالات فنی مهندسان و پیمانکاران سراسر کشور)
